Οικονομικό θρίλερ στην Ευρώπη

Προχθες μάλιστα το απόγευμα, μόλις κυκλοφόρησαν οι πληροφορίες για επικείμενη υποβάθμιση της Γαλλίας, της Αυστρίας και άλλων χωρών της Ευρωζώνης από τον αμερικανικό οίκο, οι δείκτες των χρηματιστηρίων σε Ευρώπη και Αμερική έκαναν "βουτιά".

Μέσα σε όργιο φημολογίας για το ποιες χώρες και πόσο θα υποβαθμιστούν, τα spreads των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας πήραν πάλι την ανηφόρα, ενώ γαλλική κυβερνητική πηγή διαβεβαίωνε ότι η Γαλλία παραμένει ασφαλής χώρα για επενδύσεις.

Μετά από έντονες διακυμάνσεις, πάντως, τα μεγάλα χρηματιστήρια της Ευρώπης έκλεισαν τελικά με μικρές απώλειες (στο Παρίσι ο CAC στο -0,11%, στο Λονδίνο ο FTSE100 στο -0,46% και στη Φρανκφούρτη ο DAX στο         -0,58%).

Το ευρώ, πάντως, έπεσε στα 1,26 δολάρια, στο χαμηλότερο σημείο από τον Αύγουστο του 2010.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, ιδιαίτερα για τη Γαλλία και την Αυστρία, μια απώλεια της αξιολόγησης "ΑΑΑ" μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στους ευρωμηχανισμούς στήριξης, με σοβαρές επιπτώσεις στις προσπάθειες για αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.

Την ίδια ώρα, αιφνίδια αλλαγή σκηνικού σημειώθηκε και στο μέτωπο της ελληνικής  οικονομίας καθώς ανακοινώθηκε ότι διεκόπησαν οι διαπραγματεύσεις στην Αθήνα με τον εκπρόσωπο της Διεθνούς Ενωσης Τραπεζών για το "κούρεμα" του ελληνικού χρέους.

Μετά τη δεύτερη συνάντηση που είχε στο Μέγαρο Μαξίμου με τους κ. Παπαδήμου και Βενιζέλου και αφού μεσολάβησε ένα ταξίδι-αστραπή στις Βρυξέλλες, ο Τσαρλς Νταλάρα αποχώρησε από την Αθήνα και λίγο αργότερα εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει ότι -παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης- οι συνομιλίες δεν έχουν καταλήξει σε μια εποικοδομητική απάντηση από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, ενώ αφήνει να εννοηθεί ότι διακυβεύεται ακόμη και ο εθελοντικός χαρακτήρας της συμφωνίας.

Πιο αναλυτικά:

Η πρόταση που κατέθεσε η επιτροπή των ιδιωτών πιστωτών δεν έχει αποδώσει μία παραγωγική ανταπόκριση από όλες τις πλευρές, παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης, που να είναι συμβατή με την εθελοντική ανταλλαγή του ελληνικού χρέους και της συμφωνίας της 26ης/27ης Οκτωβρίου, τονίζουν σε ανακοίνωσή τους οι επικεφαλής της επιτροπής, Τσαρλς Νταλάρα και Ζαν Λεμιέρ.

Συγκεκριμένα, οι επικεφαλής της επιτροπής των ιδιωτών πιστωτών, Τσ. Νταλάρα και Ζ. Λεμιέρ, επισημαίνουν στη δήλωσή τους ότι συνέχισαν χθες τις συζητήσεις στην Αθήνα με τον πρωθυπουργό Λ. Παπαδήμο και τον υπουργό Οικονομικών Ευ. Βενιζέλο για το εθελοντικό PSI για την Ελλάδα, στο πλαίσιο της συμφωνίας της 26ης/27ης Οκτωβρίου με τους ηγέτες της Ευρωζώνης.

«Δυστυχώς, παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης, η πρόταση που προώθησε η Επιτροπή των Ιδιωτών Πιστωτών (Steering Committee of the Private Creditor-Investor Committee), που περιλαμβάνει μία απρόσμενη μείωση της ονομαστικής αξίας κατά 50% των κρατικών ομολόγων της Ελλάδας που κατέχουν ιδιώτες επενδυτές και πάνω από 100 δισ. ευρώ σε ελάφρυνση του χρέους, δεν έχει αποδώσει μία παραγωγική ανταπόκριση απ' όλες τις πλευρές, συμβατή με μία εθελοντική ανταλλαγή του ελληνικού κρατικού χρέους και της συμφωνίας της 26ης/27ης Οκτωβρίου», αναφέρουν.

«Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες», προσθέτουν, «οι συζητήσεις με την Ελλάδα και τον επίσημο τομέα έχουν διακοπεί για προβληματισμό σχετικά με τα οφέλη μίας εθελοντικής προσέγγισης. Ελπίζουμε παρ' όλα αυτά, η Ελλάδα, με τη στήριξη της Ευρωζώνης, να είναι σε θέση να επαναπροσεγγίσει εποικοδομητικά τον ιδιωτικό τομέα με στόχο να ολοκληρωθεί μία αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία για την εθελοντική ανταλλαγή των ομολόγων, συμβατή με τη συμφωνία της 26ης/27ης Οκτωβρίου, για το συμφέρον τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρωζώνης».

Νωρίτερα, αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις φέρεται να δήλωναν λιγότερο αισιόδοξοι για την επίτευξη συμφωνίας με τους ιδιώτες, προειδοποιώντας ότι μια αποτυχία θα είχε καταστροφικές συνέπειες για την Ελλάδα και την Ευρώπη.

«Προχθές ήμασταν συγκρατημένα αισιόδοξοι. Σήμερα είμαστε λιγότερο αισιόδοξοι», είπε στο Reuters πηγή κοντά στην ελληνική ομάδα διαπραγμάτευσης.

«Είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε σε όλα τα μέρη ότι οι συνέπειες μιας αποτυχίας θα είναι καταστροφικές για την Ελλάδα και τους Έλληνες, την Ευρώπη και τους Ευρωπαίους», φέρεται να προσέθεσε.

Κυβερνητικές πηγές δήλωσαν, πάντως, μετά τη συνάντηση των κ. Παπαδήμου και Βενιζέλου με τον κ. Νταλάρα ότι θα γίνει μία συνάντηση την ερχόμενη εβδομάδα, πιθανότατα την Τετάρτη.

Αν ληφθεί υπόψη η αναφορά στην ανακοίνωση των κ. Νταλάρα και Λεμιέρ ότι «παρά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης [...] δεν έχει αποδώσει μία παραγωγική ανταπόκριση απ' όλες τις πλευρές», φαίνεται ότι επιρρίπτουν ευθύνες στην πλευρά της τρόικας και κυρίως στο ΔΝΤ.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το ΔΝΤ πιέζει ασφυκτικά ώστε το επιτόκιο στα νέα ομόλογα να είναι κοντά στο 4%.

Έτσι λοιπόν, το γεγονός ότι στο IIF μιλούν για διακοπή των διαβουλεύσεων, σημαίνει ότι πιέζουν με την πλευρά τους για το υψηλότερο δυνατό όφελος.

Ουσιαστικά, εφόσον βεβαίως το PSI+ δεν καταρρεύσει, οι συζητήσεις επισήμως έχουν παγώσει, ώστε και οι δύο πλευρές να καταφέρουν να βρουν κοινό τόπο στις επαφές που θα γίνουν τις ερχόμενες ημέρες.

Ένας από τους λόγους που αντιδρούν οι τραπεζίτες είναι και οι φόβοι ότι η Ελλάδα μπορεί να επιβάλει ρήτρες συλλογικής δράσης, προκειμένου να επιτύχει ένα υψηλό ποσοστό συμμετοχής και να επιτευχθεί ο στόχος για μείωση του ελληνικού χρέους κατά 100 δισ. ευρώ.

Η υποβάθμιση της Γαλλίας

Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's υλοποίησε τελικά την απειλή του προχωρώντας στην υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας οικονομιών της ευρωζώνης, με τη Γαλλία να χάνει το περίφημο ΑΑΑ σύμφωνα με όλες τις κυβερνητικές πηγές που επικαλούνται οι γαλλικές εφημερίδες. Η ανακοίνωση του S&P αναμένεται μετά το κλείσιμο της Wall Street. Εκτός της Γαλλίας, την πόρτα της εξόδου από το κλαμπ των ισχυρών βλέπει και η Αυστρία ενώ υποβαθμίζονται επίσης οι Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία. Αντιθέτως, αμετάβλητη παραμένει η αξιολόγηση της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας και του Λουξεμβούργου. Από τον Δεκέμβριο ο οίκος είχε θέσει τις 15 από τις 17 χώρες της ευρωζώνης σε καθεστώς παρακολούθησης για πιθανή υποβάθμιση. Η απώλεια του ΑΑΑ της Γαλλίας θα έχει άμεσες επιπτώσεις στον EFSF, τον προσωρινό μηχανισμό στήριξης η αξιολόγηση του οποίου βασίζεται στις αξιολογήσεις των χωρών που είναι εγγυήτριες του μηχανισμού. Η υποβάθμιση αποτελεί μεγάλο πλήγμα και στις προσπάθειες της Ιταλίας να καθησυχάσει τις αγορές.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από τη Σύνοδο της 9ης Δεκεμβρίου, όταν ο S&P είχε προειδοποιήσει για την υποβάθμιση της ευρωζώνης, ο  επικεφαλής του τμήματος κρατικών αξιολογήσεων του οίκου είχε επισημάνει ότι η κρίση στην Ευρωζώνη έχει μετατραπεί σε κρίση διακυβέρνησης και ηγεσίας κάνοντας λόγο για αποσπασματικές και διστακτικές αντιδράσεις που έπληξαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Και της Ιταλίας

Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's φέρεται να προχώρησε σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ιταλίας κατά δύο μονάδες, σύμφωνα με Ευρωπαίος αξιωματούχο που επικαλείται το δίκτυο Bloomberg.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αξιολόγηση του οίκου για την Ιταλία έπεσε πέραν του αναμενόμενου, από Α σε ΒΒΒ+. Προς τον παρόν δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από τη Standard & Poor's.

Η Standard & Poor's αναμένεται να διατηρήσει το «ΑΑΑ» για τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και το Λουξεμβούργο, ενώ ως αργά δεν είχε ξεκαθαριστεί τι θα γίνει τελικά με την Αυστρία.