Σε τεντωμένο σχοινί η Ευρωζώνη εξαιτίας της Γαλλογερμανικής διαφωνίας

Η συνάντηση ορίστηκε την τελευταία στιγμή και σε αυτή συμμετείχαν ακόμα ο πρόεδρος του Συμβουλίου Χέρμαν φαν Ρομπάι, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο, ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, η διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ο απερχόμενος και ο νέος πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ και Μάριο Ντράγκι αντίστοιχα καθώς και οι υπουργοί Οικονομικών των δύο χωρών.

«Ήταν ο καλύτερος τρόπος να προετοιμασθεί η Σύνοδος του Eurogroup», ήταν η επίσημη εξήγηση της συνάντησης, όπως επισημαίνει και η Deutsche Welle, αλλά στην ουσία ήταν μια ακόμη προσπάθεια να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ Γάλλων και Γερμανών.

Διαφωνίες σε ό,τι αφορά το ύψος του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους, με το Βερολίνο να πιέζει ακόμα και για πάνω από 50% και το Παρίσι έως 35 - 40% καθώς φοβάται τις αρνητικές συνέπειες για τις γαλλικές τράπεζες, την ίδια ώρα που η γαλλική οικονομία είναι αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της πιστοληπτικής υποβάθμισης.

Για τον μηχανισμό στήριξης, οι Γάλλοι θέλουν τραπεζικές αρμοδιότητες για τον EFSF, με δικαίωμα άντλησης πόρων από την ΕΚΤ, ενώ οι Γερμανοί επιδιώκουν βελτιστοποίηση μέσω μόχλευσης που θα δίνει στον μηχανισμό τη δυνατότητα μερικής ασφαλιστικής κάλυψης, της τάξης του 20 ή 30%, για τις απώλειες επενδυτών σε περίπτωση αδυναμίας εξυπηρέτησης του χρέους από μια χώρα - μέλος της Ευρωζώνης.

Αυτά τα ζητήματα επιδιώκει να διευθετήσει με το Βερολίνο ο Νικολά Σαρκοζί, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει σημειωθεί κάποια αξιοσημείωτη πρόοδος.

Εξερχόμενος της έκτακτης συνάντησης ο κ. Γιούνκερ αρκέστηκε να δηλώσει ότι «συναντιόμαστε ακόμα», δείχνοντας ότι οι δύο ηγέτες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν.

Η κα Μέρκελ δήλωσε, πάντως, ότι οι αλλαγές των συνθηκών δεν είναι ταμπού και με αυτό συμφώνησε και ο κ. Τρισέ που πρόσθεσε ότι θα πρέπει «να δούμε την κρίση ως ευκαιρία και να είμαστε έτοιμοι να δράσουμε ακόμη και με μη συμβατικούς τρόπους».
Στο θέμα της αλλαγής των συνθηκών φαίνεται ότι υπάρχει συμφωνία Βερολίνου - Παρισιού, όπως και στο θέμα της μεταρρύθμισης της ΟΝΕ, ώστε να υπάρχει αυξημένος συντονισμός στη δημοσιονομική πολιτική.

Αγκάθι ο EFSF

Ο κ. Σαρκοζί φέρεται να είπε σε Γάλλους βουλευτές ότι η διαφωνία με τη Γερμανία καθυστερεί τις διαπραγματεύσεις και ότι η έκτακτη συνάντησή του με την κα Μέρκελ στη Φρανκφούρτη έγινε σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το αδιέξοδο εν όψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής την Κυριακή.

Οι δυο ηγέτες αποχώρησαν από την σύσκεψη χωρίς να προβούν σε δηλώσεις.

«Στη Γερμανία, η κυβέρνηση συνασπισμού είναι διχασμένη στο θέμα αυτό. Δεν είναι μόνο η Άνγκελα Μέρκελ που πρέπει να πείσουμε», είπε ο κ. Σαρκοζί κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας, σύμφωνα με τον βουλευτή Σαρλ ντε Κουρσόν που παραβρέθηκε στην εκδήλωση και επικαλείται το Reuters.

Το σχόλιο του Γάλλου προέδρου αναζωπύρωσε τις αμφιβολίες σχετικά με το αν οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα καταφέρουν τελικά να καταλήξουν σε ένα ξεκάθαρο και πειστικό σχέδιο στη συνάντηση της Κυριακής.

Στον «πάγο» φαίνεται ότι έχουν βάλει το σχέδιο να εγγυάται απευθείας ο EFSF τις εκδόσεις ομολόγων και αντ' αυτού στην Ευρωζώνη συζητούν ένα σενάριο, σύμφωνα με το οποίο οι κυβερνήσεις θα εκδίδουν ομόλογα και θα δανείζονται από τον EFSF ώστε να υπάρχει εγγύηση σε ένα τμήμα των ομολόγων, μάλλον έως το 50%.

Αυτή η κίνηση, όμως, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση του κρατικού χρέους σε ήδη υπερχρεωμένες χώρες.

Η έκδοση ομολόγων

Στο μεταξύ, ένας ευέλικτος και γρήγορος μηχανισμός αντιμετώπισης της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη φιλοδοξούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να γίνει ο EFSF, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά για τους βασικούς άξονες του σχεδίου που θα συζητηθεί στο σημερινό Eurogroup και την προσεχή Κυριακή στη Σύνοδο Κορυφής.

Για τις χώρες που λαμβάνουν ήδη βοήθεια ο μηχανισμός ευρωστήριξης θα μπορεί να αγοράζει ομόλογα στην πρωτογενή αγορά (δηλαδή κατά την έκδοσή τους από τα κράτη) έως το 50% της αξίας τους και θα απαιτείται προηγουμένως η έγκριση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup).

Μια χώρα της Ευρωζώνης θα πρέπει να έχει βιώσιμο χρέος για να δικαιούται στήριξη του EFSF στη δευτερογενή αγορά ομολόγων. Ο EFSF θα μπορεί να αγοράζει ομόλογα από τη δευτερογενή αγορά κάνοντας χρήση της δικής του χρηματοδοτικής ικανότητας, μόλις η ΕΚΤ και οι αξιωματούχοι των Υπουργείων Οικονομικών της Ευρωζώνης εγκρίνουν ένα τέτοιο αίτημα.

Μόνο οι χώρες που εκπληρώνουν τις δεσμεύσεις τους περί μείωσης του ελλείμματος σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ θα δικαιούνται να λαμβάνουν τέτοια βοήθεια.

Παράλληλα, μια χώρα θα πρέπει να έχει φερέγγυες τράπεζες, λογικό κόστος δανεισμού από τις αγορές και να σέβεται τις δεσμεύσεις της για μείωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών.

Το μνημόνιο με τη χώρα που θα ζητά μια τέτοια βοήθεια θα είναι έτοιμο από την Κομισιόν και την ΕΚΤ εντός διημέρου.

Στη συνέχεια, το EFSF θα μπορεί να πωλεί και πάλι τα ομόλογα στην αγορά, μόλις ανέβουν οι τιμές τους, όμως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι κάτι τέτοιο πιθανόν να δημιουργήσει προβλήματα στην έκδοση ομολόγων από την ίδια χώρα στην πρωτογενή αγορά.